Borstbeeld Joop den Uyl (SK86)
Vries, Erwin de
Erwin de Vries werd in 1929 in Paramaribo geboren en wordt als één van de belangrijkste hedendaagse kunstenaars beschouwd. Hij volgde zijn opleiding in Nederland. Na zijn studie M.O. tekenen aan de Academie in Den Haag, studeerde Erwin de Vries beeldhouwen aan de Rijksacademie in Den Haag.
Tot zijn bekende werken behoren de bronzen portretten van Simon Carmiggelt, Toon Hermans en Wim Kan.

Vijfendertig jaar geleden maakte het Amsterdamse publiek kennis met een opvallende kunstenaar. Hij exposeerde bij Galerie Krikhaar, had een Nederlandse naam en kwam uit Suriname. De opening van zijn tentoonstelling was zo druk bezocht, dat veel mensen gedwongen waren buiten een glimp van het gebeuren op te vangen. Het is na al die jaren nog steeds niet duidelijk wat de oorzaak van die ‘happening’ was. Was het de betovering die uitging van het woord Suriname? Het moet haast wel, want aan de naam Erwin de Vries kon het niet liggen. Die kende nog bijna niemand. Maar dat zou gauw veranderen, want het vitale werk, dat hij liet zien maakte grote indruk. Drie jaar later, in 1966 bevond Erwin de Vries zich al in gevarieerd, internationaal gezelschap omdat hij was uitgenodigd mee te doen aan ‘Sonsbeek’. Op deze belangrijke tentoonstelling in Arnhem, waar kunstenaars als Brancusi, Picasso, Ernst, Calder, Couzijn, Tajiti en Visser waren vertegenwoordigd, toonde Erwin de Vries een tweetal bronzen, waarvan vooral het ontwerp voor het monument van Alonso de Ojeda de aandacht trok. Hoewel die expressieve, totemachtige figuur bedoeld was als een eerbetoon aan de Spaanse ontdekker van Suriname, kon er niet aan worden getwijfeld, dat Erwin de Vries een vrijheidsbeeld had gemaakt. Hij symboliseerde er tevens de vrijheid van de kunstenaar mee, een vrijheid die hij buiten zijn geboorteland had gekregen en benut. Zijn aanvankelijk geweigerde ‘Alonso’ staat in het zicht van de monding van de Surinamerivier dicht bij Paramaribo, waar Erwin de Vries in 1929 was geboren en sinds 1984 na vele omzwervingen weer woont en werkt. Het staat daar tevens als een monument voor de moderne Surinaamse kunst. Met de beelden en schilderijen waarmee Erwin de Vries in de jaren zestig van zich deed spreken sloot hij zichtbaar aan bij het vitalisme van o.a. Karel Appel en Wessel Couzijn, dat Stedelijk Museum directeur Willem Sandberg internationaal had gepropageerd. Op een vanzelfsprekende manier waren ze afwisselend abstract en figuratief, maar altijd uitbundige tekens van leven. Het vitalisme, dat Erwin de Vries toen aan het Nederlandse Kunstbeeld heeft bijgedragen is onverbloemd erotisch. Het verheerlijkt de liefde, de potentie en de vruchtbaarheid. Erotica en Erectus heten twee bronzen beelden die hij in de jaren zeventig voor Amsterdam heeft gemaakt. Alsof de beeldende taal ervan niet voor zichzelf spreekt. Maar Erwin de Vries laat nu eenmaal graag ”de trommels dreunen”, zoals zijn vriend Corneille zijn exotische levensvreugde heeft getypeerd. Was de vitalist uit Suriname iets ouder geweest en op het juiste moment in de buurt, dan zou hij zich vast en zeker bij de Experimentelen hebben aangesloten. De grote tentoonstelling die Erwin de Vries in 1970 van Edy de Wilde in het Stedelijk Museum kreeg liet daar geen misverstand over bestaan. Maar toen had het vitalisme al plaats moeten maken voor nieuwe richtingen als Pop Art, Minimal Art en Arte Povera. Wat Erwin de Vries niet kon weten was, dat zijn beschilderde gipsen beelden toen een voorbode waren van het Nieuwe Expressionisme van de jaren tachtig. Nadat hij zich nogal gedeprimeerd teruggetrokken had in de beslotenheid van zijn atelier en enkele opdrachten had uitgevoerd, besloot hij naar zijn geboorteland terug te keren om zich opnieuw door zijn ‘roots’ te laten inspireren. En in de nabijheid van zijn magische ‘Alonso’ kreeg zijn exotische verbeelding inderdaad nieuwe impulsen. De schilderijen en beelden die sindsdien zijn ontstaan laten zien, dat Erwin de Vries op ondubbelzinnige wijze zijn liefde aan Suriname heeft verklaard. Dit nieuwe, gerijpte werk met zijn dwingende plastische vorm en magische kleuren is het symbolische zelfportret van een kunstenaar die de moed had zijn eigen weg te gaan en daardoor zichzelf heeft teruggevonden.
© 2013 Guus Isaak / www.surinaamsekunst.nl